İçeriğe geç
  1. Makine Fabrikası
  2. Makine notları
  3. CE İşareti ve Makine Emniyeti: İmalatçı ve Alıcı Ne Bilmeli?

PN-040Rehber

CE İşareti ve Makine Emniyeti: İmalatçı ve Alıcı Ne Bilmeli?

Makinelerde CE işaretinin anlamı, imalatçının sorumlulukları, teknik dosya ve uygunluk beyanı, alıcının kontrol etmesi gerekenler.

Teknik föy
BölümMakine notları
TürRehber
Okuma4 dk
Bölüm sayısı7
Güncelleme
HazırlayanMakine Fabrikası editörleri
CE İşareti ve Makine Emniyeti: İmalatçı ve Alıcı Ne Bilmeli?
ŞEKİL 1 · PN-040 · ÖLÇEKSİZ

CE işareti, makineyi piyasaya arz eden imalatçının, makinenin ilgili mevzuatın temel sağlık ve güvenlik gereklerini karşıladığını beyan ettiğini gösterir. Bu beyanın arkasında risk değerlendirmesi, teknik dosya, kullanım kılavuzu ve imzalı uygunluk beyanı bulunur. Alıcı, makineyi teslim alırken bu belgelerin varlığını sorgulamalıdır.

CE işareti, bir makinenin üzerindeki küçük bir etiketten ibaret değildir. Bir tasarım ve belgelendirme sürecinin sonucudur. Bu notta sürecin genel hatlarını anlatıyoruz. Makine imalatının diğer aşamaları için makine imalatı nasıl yapılır kılavuzuna bakabilirsin.

Bu not genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, standartlar ve uygulama tarihleri değişebilir. Güncel kural için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ve Avrupa Komisyonunun resmî yayınlarını esas al; gerekirse bir uygunluk değerlendirme uzmanından destek iste.

Hangi mevzuat geçerli?

Türkiye'de makineler için, Avrupa Birliği'nin 2006/42/AT sayılı Makine Direktifi esas alınarak hazırlanan Makine Emniyeti Yönetmeliği uygulanır. Avrupa Birliği'nde bu direktifin yerini alacak 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü yayımlanmıştır ve bir geçiş süreci öngörülmüştür. Makinelerde elektrik donanımı, elektromanyetik uyumluluk ve basınçlı ekipman gibi konular için başka mevzuat da devreye girebilir.

Uyumlaştırılmış standartlar, imalatçıya mevzuatın gereklerini nasıl karşılayabileceğini gösterir. Örneğin risk değerlendirmesinin genel ilkeleri için EN ISO 12100, makinelerin elektrik donanımı için EN 60204-1 sık başvurulan standartlardır. Standartları uygulamak, ilgili gereklerin karşılandığına dair güçlü bir dayanak oluşturur.

İmalatçının yapması gerekenler

  1. Makinenin hangi mevzuat kapsamına girdiğini belirle.
  2. Risk değerlendirmesini yap ve riskleri tasarımla azalt.
  3. Uygun standartları seç ve uygula.
  4. Teknik dosyayı hazırla: tasarım, hesaplar, şemalar, test sonuçları.
  5. Kullanım kılavuzunu kullanıcının dilinde hazırla.
  6. Gerekiyorsa onaylanmış kuruluş sürecini tamamla.
  7. Uygunluk beyanını imzala ve CE işaretini iliştir.

Teknik dosya

Teknik dosya, makinenin mevzuata uygun olduğunu kanıtlayan belgelerin toplamıdır. Genel çizimler, detay resimler, elektrik şemaları, hesaplar, risk değerlendirmesi, uygulanan standartlar listesi, test raporları ve kullanım kılavuzu bu dosyada yer alır. Teknik dosya alıcıya bütünüyle verilmek zorunda değildir; ancak yetkili makamlar istediğinde sunulabilmelidir.

Belge Alıcıya verilir mi? Not
Uygunluk beyanı Evet Makineyle birlikte
Kullanım kılavuzu Evet Kullanıcının dilinde
Teknik dosya Genellikle hayır Yetkili makam talebinde sunulur
Risk değerlendirmesi özeti Sözleşmeye bağlı Kalan riskler kılavuzda yer alır

Alıcının kontrol listesi

Alıcı, makineyi teslim alırken bazı temel noktaları kontrol etmelidir. Uygunluk beyanı imzalı mı ve makineyi doğru tanımlıyor mu? Kullanım kılavuzu Türkçe ve eksiksiz mi? Makine üzerindeki etiket, seri numarası ve CE işareti var mı? Kılavuzda belirtilen kalan riskler ve bunlara karşı alınması gereken önlemler anlaşılır mı?

  • Uygunluk beyanıİmzalı, makine modeli ve seri numarası doğru.
  • KılavuzTürkçe; kurulum, kullanım, bakım ve güvenlik bölümleri var.
  • Etiketİmalatçı bilgisi, model, seri numarası ve CE işareti.
  • Kalan risklerKılavuzda açıklanmış ve uyarı etiketleriyle desteklenmiş.

Hat ve değişiklikler

Birden fazla makinenin birleşmesiyle oluşan hatlarda ve sahada yapılan önemli değişikliklerde sorumluluk konusu karmaşıklaşabilir. Kimin "imalatçı" sayılacağı ve hattın bütün olarak nasıl değerlendirileceği, proje başında netleştirilmelidir. Bu durumda uzman görüşü almak önerilir.

Kullanım kılavuzunun önemi

Kullanım kılavuzu, CE sürecinin kullanıcıya en çok dokunan parçasıdır. Kılavuz; makinenin amacını, kurulumunu, güvenli kullanımını, temizlik ve bakım talimatlarını, kalan riskleri ve bu risklere karşı alınması gereken önlemleri anlatır. Türkiye'de kullanılacak bir makinenin kılavuzu Türkçe olmalıdır. İyi bir kılavuz, operatör eğitiminin de temel kaynağıdır; bu yüzden teslimde yalnızca varlığına değil, anlaşılır olup olmadığına da bakılmalıdır.

Makinede sonradan yapılan değişiklikler de CE açısından önem taşır. Hız, kapasite ya da güvenlik fonksiyonlarını etkileyen önemli bir değişiklik, makinenin yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. Bu tür değişikliklerden önce imalatçıya ya da yetkin bir uzmana danışmak doğru olur.

CE süreci, makinenin sonunda değil tasarımın başında başlar. Riskler tasarımla azaltılır, kanıtlar teknik dosyada toplanır, beyan imzalanır. Alıcı için en pratik adım; uygunluk beyanını, Türkçe kılavuzu ve kalan riskleri teslimde sorgulamaktır. Risklerin nasıl belirlendiği için makine risk değerlendirmesi notuna geç.

Sık sorulan sorular

CE işareti bir kalite belgesi midir?

Hayır. CE, güvenlik ve sağlık gereklerine uygunluk beyanıdır; ürün kalitesini ya da performansını belgelemez.

Kendi tesisim için yaptığım makineye de CE gerekir mi?

Mevzuat, kendi kullanımı için makine imal edenleri de kapsayabilir. Durum makineye ve koşullara göre değiştiği için resmî kaynaklardan ya da bir uzmandan görüş alınmalıdır.

00Bu not şu kılavuzun parçasıMakine İmalatı Nasıl Yapılır? Şartnameden Saha Kabulüne Kılavuz

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; belirli bir makineyi, üreticiyi ya da tedarikçiyi önermez. Mevzuat ve standartlar değişebilir; güncel kural için resmî kaynakları ve uzman görüşünü esas alın.

PaylaşWhatsAppLinkedIn
+

Aynı katalogdan